Misschien is narcisme niet het probleem – maar jouw codependency
De afgelopen jaren is er enorm veel content verschenen over narcisme.
Voor veel mensen voelt dat als een opluchting.
Eindelijk herkenning voor de verwarring, de manipulatie en de emotionele leegte die ze in hun jeugd of relaties hebben ervaren.
Veel mensen beginnen dan ook intensief te lezen.
Over narcistische ouders.
Over narcistische partners.
Over hoe je ze herkent, hun manipulatieve tactieken en de toxische dynamieken.
Ik deed precies hetzelfde.
Voor mijn gevoel heb ik alles gelezen wat er maar te lezen valt over narcisme. En dan heb ik het nog niet eens over hoeveel YouTube-video’s ik hierover heb bekeken.
Aan het begin hielp al die content me enorm.
Ik kon de familiebanden – of beter gezegd het gebrek daaraan – beter plaatsen.
Ik begreep opeens mijn rol in het gezin en waarom ik me altijd zo anders had gevoeld.
Door meer te lezen over narcisme werd alles eindelijk begrijpelijk.
Er was een verklaring voor wat ik had meegemaakt.
En dat voelde, hoe pijnlijk het onderwerp ook was, op een bepaalde manier als een opluchting.
Ik was niet gek.
Het was heel waardevol.
Maar gaandeweg ontdekte ik dat er ook een valkuil in zit.
Wanneer al je aandacht naar het begrijpen van de ander gaat, blijft één persoon buiten beeld.
Jijzelf.
Veel volwassen kinderen van emotioneel onvolwassen of narcistsiche ouders ontwikkelen namelijk iets anders wat minstens zo belangrijk is om te begrijpen: codependency (in het Nederlands ook wel codependentie genoemd).
Codependency betekent onder andere dat je hebt geleerd de behoeften van anderen boven die van jezelf te plaatsen.
Door het egocentrische en wisselvallige gedrag van je narcistische ouder(s) werd je:
goed in het lezen van stemmingen
voelde je snel aan wat er nodig was
cijferde je jezelf weg om niet tot last te zijn
nam je verantwoordelijkheid voor emoties die niet van jou waren
Dat waren ooit vaardigheden die je hielpen om emotioneel te overleven in een thuissituatie waarin de stemming van je narcistische ouder de boventoon voerde.
Als klein kind hielp deze extreme afstemming je dus om jezelf zo veilig mogelijk te houden.
Maar later in je leven kunnen precies diezelfde vaardigheden ervoor zorgen dat je relaties aantrekt waarin jij opnieuw degene bent die geeft, begrijpt, aanpast en draagt.
En dat is vaak het moment waarop veel mensen opnieuw beginnen te zoeken naar verklaringen.
Hoe komt het dat ik steeds partners aantrek bij wie ik mezelf kwijtraak om de ander gelukkig te maken?
Dus gaan ze weer lezen.
Ze leren over narcistische relaties.
Ze analyseren hun partner.
Ze proberen te begrijpen waarom de ander zich zo gedraagt.
En ook ik deed dat.
Nadat ik alles had uitgeplozen over de rol van narcisme in mijn familie, begon ik alles te lezen en te bekijken over emotioneel onvolwassen en narcistische mannen.
Door wat voor trauma in hun jeugd worden ze zo?
Volgens mij is zijn moeder een narcist — zou hij daardoor zo zijn geworden?
Waarom kunnen ze niet veranderen?
Je kunt eindeloos artikelen en boeken over narcisme lezen.
Je kunt je dagen vullen met de ene na de andere YouTube-video over dit onderwerp.
Maar wat schiet je daar werkelijk mee op als je de basiskennis al hebt?
Stel jezelf die vraag eens eerlijk.
Wat levert het mij op om me te blijven focussen op het onderwerp narcisme?
Als je een nuttig antwoord hebt gevonden en je ervan overtuigd bent dat het je verder brengt, kun je hier stoppen met lezen.
Dan ga je verder met jezelf verdiepen in dit onderwerp — en zie je wel wat het je oplevert bij de volgende narcist die je tegenkomt.
Maar als je geen nuttig antwoord hebt kunnen vinden, dan is de vraag misschien niet langer:
Waarom is de narcist zo?
Maar:
Waarom blijf ik me met de ander bezig houden in plaats van met mezelf?
Dat is de vraag waarop je werkelijk een antwoord te vinden hebt.
En dat antwoord staat niet in nog een artikel.
Niet in nog een boek.
Niet in nog een video over narcisme.
Dat antwoord zit in jou.
Dus misschien is het tijd om al die artikelen, boeken en video’s over narcisme even weg te leggen.
Je ogen te sluiten.
En stil te worden.
Om eindelijk te luisteren naar wat in jou gehoord wil worden.
Want daar begint de verandering.
Niet bij de narcist.
Maar bij jou.